Historia
Pierwsze wzmianki o Makowie jako osadzie starostów lanckorońskich pochodzą z 1378 r. Chociaż w 1358 roku znajdujemy najstarszą wzmiankę o istniejącej już rozległej parafii Makowskiej oraz kościele. Najważniejszy ośrodek pielgrzymkowy w Karpatach w Polsce przedrozbiorowej.
Od połowy XIV wieku aż do rozbiorów Polski Maków Podhalański występuje jako wieś królewska i znajduje się na terytorium dawnego starostwa lanckorońskiego. Maków i okoliczne osiedla były dobrami królewskimi – stanowiły Makowszczyznę. Pierwotna osada Makowa skupiała się na osiedlu Młyny – Stary Rynek. Na środku starego rynku rosła ponad 400-letnia lipa, lecz spłonęła na początku XXI wieku. Przy budowie pawilonu handlowo – gastronomicznego „Krokus” natrafiono na ślady osiedla historycznego i obwarowanie drewniane starego rynku. No skutek pośpiechu przy budowie, nie przekazano tego zdarzenia władzom miasta, celem przeprowadzenia skrupulatnych badań wykopaliskowych. Przypuszczalnie był to falochron, zabezpieczający centrum osiedla Maków przed wodami rzeki Skawy, która kiedyś płynęła u stóp Makowskiej Góry. Siła wody Skawy przesunęła koryto w obecne położenie natomiast ludzie wzmocnili nowe koryto budując tamę na osiedlu Jazy. Makowianie od samych początków osady zajmowali się wyrębem drzew z otaczającej Maków puszczy beskidzkiej oraz bednarstwem. Już w XIV wieku na potrzeby żupników wielickich zrębnicy z Makowa dostarczali beczki na sól. Tak więc bednarstwo było tradycyjnym rzemiosłem w Makowie. Wiadomo także, że w XVI-wiecznym Makowie istniał folwark, który historycy umiejscawiają tam, gdzie obecnie znajduje się stadion sportowy. Na XVII wiek przypada rozbudowa centrum Makowa Podhalańskiego. Budownictwo wkracza również na stoki górskie. Zabudowania stawiano tylko z drzewa, którego było pod dostatkiem w tutejszych lasach. Dachy były kryte gontami. Najazd szwedzki spowodował nie tylko upadek gospodarczy Makowa, ale przyczynił się do całkowitego jego zniszczenia. W 1657 król Jan Kazimierz Waza nadaje miastu przywilej wolnego wyrębu drzewa, związany z odbudową po zniszczeniach spowodowanych wojną ze Szwedami.
W 1772 r. wskutek I rozbioru Rzeczpospolitej Maków, jak większość południowej Polski przechodzi w ręce Austriaków. W 1840 r. dawna wieś królewska staje się miastem. Maków otrzymuje swój herb (najstarszy pochodzi z 1873 r.) W 1844 r. zaczęto budowę huty żelaza „Maurycy” , lecz ze względu na niską opłacalność zostaje zamknięta w 1863 r. Pod koniec XIX wieku Maków zostaje połączony linią kolejową z Krakowem (na pn.) i Chabówką (na pd.). Podczas I wojny światowej wielu mieszkańców z Makowa i okolic zaciągało się do legionów Józefa Piłsudskiego, który osobiście przebywał w Makowie w listopadzie 1914 r. i w 1916 r. Maków dwukrotnie w swej historii był siedzibą starostwa. W 1914 r. z powodu działań wojennych starostwo nie rozpoczęło urzędowania. Ponownie starostwo powołano już w wolnej Polsce w roku 1923.
Do powiatu makowskiego wchodził okręg sądowy suski z 10 gminami, jordanowski z 16 gminami oraz makowski z 10 gminami. Przed 1929 rokiem przyłączone zostały gminy Ponice, Chabówka oraz miasto Rabka. Ogółem powiat obejmował 823 km2 powierzchni, a zamieszkiwało go 69 000 mieszkańców (1931) – sam Maków odpowiednio 22,03 km2 powierzchni i 4111 mieszkańców. W tym czasie Maków dzięki specyficznemu mikroklimatowi i dogodnym warunkom geograficznym sukcesywnie przekształcał się w duży ośrodek wczasowy dla mniej zamożnych turystów i kuracjuszy. W latach 20. rozpoczyna się okres budowy domów letniskowych, rozwija się budownictwo miejscowe, a w 1933 r. na stokach Makowskiej Góry wybudowano ośrodek wczasowy dla kolejarzy (obecnie sanatorium przeciw – gruźliczne). Dość pomyślnie rysujące się perspektywy rozwojowe na początku lat trzydziestych zostały przyhamowane. Złożyły się na to 2 czynniki: likwidacja powiatu makowskiego (pomimo jego bardzo dobrego prosperowania) oraz konsekwencje wielkiego kryzysu ekonomicznego . Ostatecznie rozwój miasta zahamowała wojna, która wybuchła 1 IX 1939 r.
3 IX oddziały hitlerowskie zajęły Maków bez napotkania najmniejszego oporu, tym samym rozpoczynając kolejny rozdział w historii miasta. Maków wszedł w skład Generalnej Guberni i był miastem granicznym, gdyż na Skawie przebiegała granica z III Rzeszą. Przez cały okres okupacji w na terenie Makowa (przede wszystkim w lasach) i w okolicy działała partyzantka, której wielu mieszkańców miasta pomagało. Jednak aktywni byli również Niemcy, którzy swoją siedzibę mieli w willi „Marysin”, gdzie dokonywano przesłuchań i licznych egzekucji. Do największej z nich doszło 25 VIII 1942 r. kiedy to rozstrzelano 72 osoby. Makabrycznej zbrodni hitlerowcy dokonali na Osiedlu Zagórze z 4/5 IV 1944 r. – pacyfikując, mordując i żywcem paląc 42 osoby. 28 I 1945 r. po blisko tygodniowej walce armia radziecka wraz z oddziałem „Walka” płk „Kalinowskiego” wyzwoliła Maków. W walkach o oswobodzenie Makowa poległo blisko 1000 żołnierzy radzieckich.
Po wyzwoleniu miasto powoli podnosiło się z upadku. Dopiero od lat 60. zaczął się dla miasta okres ponownego rozwoju, choć przemiany ustrojowe na początku lat 90 ponownie go przyhamowały. Miasto stale rozbudowuje się i jeśli w pełni postawi na rozwój turystyki to ma szanse stać się znaczącym ośrodkiem wczasowo – sanatoryjnym – zwłaszcza że ma ku temu wszelkie warunki.
W 1979 obraz Matki Boskiej Makowskiej został ukoronowany przez papieża Jana Pawła II.
25 lipca 2001 r. miasto nawiedziła silna powódź, która zniszczyła centrum miasta, gdzie z brzegów wystąpił przepływający tu Księży Potok. Suma opadów atmosferycznych tego dnia wyniosła aż 190,8 mm.
Prawa miejskie otrzymało w 1840.